Τα παιδιά στο σχολείο έχουν συνηθίσει να έχουν έναν εκπαιδευτικό μέσα στην τάξη. Η παρουσία ενός ακόμα εκπαιδευτικού προκαλεί απορίες και αλλάζει συχνά τις ισορροπίες. Πολλές φορές οι εκπαιδευτικοί νομίζουν ότι τα υπόλοιπα παιδιά δεν θα ρωτήσουν για την παρουσία του εκπαιδευτικού παράλληλης στήριξης, ότι δεν τα ενδιαφέρει και έτσι γίνεται το λάθος να μην σχολιαστεί η παρουσία και ο ρόλος τους στην τάξη.

Η εμπειρία, μας διδάσκει ότι τα παιδιά που είναι από την φύση τους περίεργα, δέχονται την παρουσία με μεγάλη απορία και πάντα επιζητούν να μάθουν τα πως και τα γιατί. Γι’ αυτό το λόγο οι εξηγήσεις πρέπει να δίνονται και να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερη ειλικρίνεια. Το τι είναι καλύτερο να ειπωθεί εξαρτάται από την περίπτωση.

1η Περίπτωση: μικρές τάξεις

Όταν ο μαθητής χρειαστεί παράλληλη στήριξη από τις μικρές τάξεις τότε τα πράγματα είναι λίγο πιο εύκολα. Τα παιδιά δέχονται καλύτερα ότι ο άλλος εκπαιδευτικός είναι «ο κύριος/η κυρία του Κωστάκη» και συχνά του φέρονται σαν να είναι ο γονέας του μαθητή. Από την άλλη, ο ίδιος ο μαθητής δεν νιώθει ότι ξεχωρίζει τόσο πολύ από τα άλλα παιδιά και σε μερικές περιπτώσεις είναι ανακουφιστικό για τον ίδιο ότι υπάρχει κάποιος που τον βοηθάει στο σχολείο. Σε αυτή λοιπόν την περίπτωση πρέπει να γίνουν τα εξής πράγματα.

● Ο μαθητής μας να γνωρίζει ότι ναι μεν ο εκπαιδευτικός της παράλληλης στήριξης είναι εκεί για να τον διευκολύνει, αλλά ο εκπαιδευτικός της τάξης έχει την ευθύνη για τα πράγματα που θα μάθει.

● Οι συμμαθητές να καταλάβουν ότι δεν πρέπει να συμπεριφέρονται στον εκπαιδευτικό παράλληλης στήριξης σαν να είναι ο μεσάζων με τον μαθητή, αλλά ότι βρίσκεται εκεί για να διευκολύνει και όχι να μαλώσει. Επίσης, καλό είναι να εισακούονται οι όποιες υποδείξεις και προτάσεις γίνονται σε σχέση με τον μαθητή με ΔΑΦ.

Ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης εκτός από τις ασχολίες που έχει με τον μαθητή του θα πρέπει να δίνει σημασία και στα υπόλοιπα παιδιά αλλά και να συμμετέχει στις δραστηριότητες σαν ισότιμο μέλος της ομάδας.

2η Περίπτωση: μεγαλύτερες τάξεις με γνώση των συμμαθητών

Σε κάποιες περιπτώσεις όταν η παράλληλη εγκριθεί σε έναν μαθητή με ΔΑΦ αργότερα στην σχολική ζωή του, μπαίνει ένα δίλημμα αν οι υπόλοιποι μαθητές θα πρέπει να έχουν γνώση ή όχι. Στην αρχή αυτή η απόφαση είναι καθαρά του ίδιου του μαθητή. Στην περίπτωση όπου ο μαθητής δεν έχει πρόβλημα να αποκαλύψει στους υπόλοιπους ότι ο εκπαιδευτικό παράλληλης είναι εκεί για τον ίδιο τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα.

Ο μαθητής μας πρέπει να καταλάβει ότι είστε εκεί για να τον στηρίξετε, να τον διευκολύνετε, αλλά όχι να τον καλύψετε ή να τον προστατέψετε από διάφορα πράγματα που μπορεί να κάνει.

● Οι συμμαθητές θα πρέπει να συνεργαστούν με τον εκπαιδευτικό παράλληλης στήριξης για να εκπαιδευτούν και οι ίδιοι με σκοπό να αντιμετωπίζουν τον συμμαθητής τους έτσι ώστε να συμβιώνουν αρμονικά και να δημιουργούνται φιλικές σχέσεις.

● Ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης πρέπει να απαντήσει σε όποια απορία έχουν τα υπόλοιπα παιδιά για το τι κάνει εκεί και πως βοηθάει τον συμμαθητή τους, πάντα σε ένα προστατευτικό και διακριτικό τρόπο χωρίς να αποκαλύψει κάποιο προσωπικό δεδομένο.

3η Περίπτωση: μεγαλύτερες τάξεις, με άγνοια των συμμαθητών

Όπως είπαμε αν οι συμμαθητές του μαθητή μας θα γνωρίζουν για την σχέση εκπαιδευτικού παράλληλης και μαθητή με ΔΑΦ είναι απόφαση του μαθητή. Όταν εκείνος επιλέξει να μην γίνει γνωστή η σχέση τους, δεν χρειάζεται να προσπαθήσουμε να τον μεταπείσουμε στην αρχή.

Με την καθημερινή παρουσία του εκπαιδευτικού παράλληλης μέσα στην τάξη, με την σωστή στάση του καθώς και με τις προτροπές του εκπαιδευτικού και των γονέων ο μαθητής θα πειστεί σιγά σιγά να κοινοποιήσει την σχέση τους είτε ο ίδιος είτε θα βάλει τον εκπαιδευτικό να το κάνει. Στην συγκεκριμένη περίπτωση ο ρόλος του εκπαιδευτικού παράλληλης είναι σημαντικός και καίριος καθώς θα πρέπει να διαχειριστεί πολλά πράγματα.

Ο μαθητής μας θα πρέπει να γνωρίζει τα θετικά και τα αρνητικά της απόκρυψης της σχέσης. Επίσης , θα πρέπει να του επισημάνουμε ότι αν για κάποιο λόγο η κατάσταση ξεφύγει και χρειαστεί να παρέμβετε θα το κάνετε χωρίς να υπολογίσετε ότι οι υπόλοιποι δεν γνωρίζουν.

● Οι συμμαθητές θα εκφράζουν απορίες οι οποίες πρέπει να απαντώνται με ειλικρίνεια. Μπορεί να είναι καχύποπτοι με την παράλληλη και κάποιες φορές να δυσχεραίνουν τις ενέργειές της . Δεν θα πρέπει να νιώσουν ότι μεροληπτείτε υπέρ κάποιου συγκεκριμένα.

● Ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης να κινηθεί με ιδιαίτερη προσοχή, διακριτικότητα, λεπτό χειρισμό και προστατευτικά προς τον μαθητή αλλά με ειλικρίνεια προς τους υπόλοιπους μαθητές. Σε καμία των περιπτώσεων δεν πρέπει να ειπωθούν ψέματα διότι τότε η εμπιστοσύνη θα κλονιστεί και οι ισορροπίες θα ανατραπούν. Στόχος είναι η σχέση του μαθητή με παράλληλη να γνωστοποιηθεί και να μπορέσει να βοηθήσει τους συμμαθητές και τον μαθητή με ΔΑΦ να επικοινωνήσουν.

Σε όλες τις περιπτώσεις ο εκπαιδευτικός της τάξης πρέπει να περάσει στους μαθητές το μήνυμα ότι οι εκπαιδευτικοί μέσα στην τάξη είναι δύο και έχουν ίσα δικαιώματα και ευθύνες. Πρέπει να δείξει στους συμμαθητές ότι πρέπει να φέρονται στον εκπαιδευτικό παράλληλης σαν να είναι και εκείνος ισότιμος εκπαιδευτικός.

Σε κάθε περίπτωση για την καλύτερη κοινωνικοποίηση του μαθητή με ΔΑΦ ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης θα πρέπει να έχει επαφές με τους υπόλοιπους ανθρώπους που βρίσκονται στην τάξη (μαθητές και δασκάλους), να θεωρείται μέλος της ομάδας και να φαίνεται στους μαθητές ότι είναι περίπου ισότιμος με τον εκπαιδευτικό της τάξης.

Η παρουσία ενός τρίτου προσώπου θα φέρει αλλαγές στην ισορροπία της τάξης. Θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε τους μαθητές ως ισότιμα μέλη της ομάδας και να μην θεωρούμε ότι επειδή είναι παιδιά δεν καταλαβαίνουν ή δεν έχουν απορίες. Με ειλικρίνεια αγάπη και επαφή, όλες οι καταστάσεις γρήγορα λύνονται.

Κατερίνα Μούρμουρα, Μed Autism